|
ريشه مو
ساختمان ريشه مو شامل سه بخش مي باشد:
فوليکول
پياز مو
پاپي
فوليکول هاي مو نسبت به تارهاي مو بيشتر هستند و
محل قرار گرفتن فوليکول در اپيدرم تا درم مي باشد.
تراكم فوليکول هاي مو در نقاط مختلف بدن متفاوت
است.
پياز در انتهاي مو قرار دارد.
پاپي برجستگي كوچكي در انتهاي پياز مو مي باشد كه
مويرگهاي خوني و اعصاب در آن قرار دارد و در صورت
كشيده شدن مو احساس درد از اين ناحيه مي باشد.
ريشه مو به سه قسمت تقسيم مي شود:
1.
قسمت تحتاني كه از قاعده ريشه مو تا محل اتصال
عضله راست كننده مو امتداد دارد.
2.
قسمت اسيموس كه از محل اتصال عضله راست كننده مو
تا مجراي غده سباسه است.
3. قسمت اينفانديبولوم كه از محل مجراي غده سباسه تا
محل خروج مو از پوست مي باشد.
تعداد فوليکولهاي مو در زن و مرد و تمامي نژادها
يكسان است. از هفته نهم جنيني فوليکول مو به وجود
مي آيد. ابرو، لب فوقاني تا چانه اولين مناطقي
هستند كه داراي فوليکول مو مي شوند و از هفته
بيستم جنيني ديگر هيچ فوكيلولي ساخته نمي شود.
تعداد فوليکولهاي مو در يك فرد، بالغ بر 5 ميليون
است كه در سراسر بدن منتشر مي باشد.
ساختمان مو
ساختمان مو از خارج به داخل عبارت است از:
1.
پوشش خارجي (كوتيكول)
2.
كورتكس (سفيدة مو)
3.
مدولا (لوله تغذيه)
پوشش خارجي (كوتيكول)
حفاظت از مو در برابر هوا، شستشو، عوامل خارجي و
انعكاس نور را بر عهده دارد و به صورت فلس مانند
مي باشد.
كورتكس (سفيدة مو)
شامل سلولهاي مرده و الياف كراتيني و ملانونها مي
باشد كه 90% وزن مو را تشكيل مي دهد و باعث انعطاف
،استحكام و قابليت ارتجاع و كشش مو مي باشد. مدولا
و پيگمنتها نيز در كورتكس قرار دارند. پيگمنتها كه
استحكام و رنگ طبيعي آن موروثي مي باشد به طور
طبيعي حدود 35 سال عمر مي كنند و پس از آن شروع به
سفيد شدن مي كنند اما عواملي مانند شوكهاي عصبي،
ناراحتي هاي فكري، كمبودهاي غذايي و وراثت نيز مي
تواند در سفيد شدن مو بسيار مؤثر باشد.
مدولا (لوله تغذيه)
در واقع قسمت مركزي مو مي باشد و كار ويژه اي
ندارد و همانطور كه گفته شد در كورتكس قرار دارد.
نكته: در قسمت خارجي فوليکول لايه بسيار ظريف و
روشني وجود دارد كه حاوي پروتئين هاي سرشار از
سولفور است كه نقش مهمي در ساختمان مو دارد (از
جهت آسيب هاي فيزيكي و شيميايي).
ساختمان شيميايي مو :
الياف
مو ترکيبي از 85% کمپلکس پروتئين-کراتين و 7% آب
مي باشد0 ديگر اجزا عمده عبارتند از : 3% چربي و
2% رنگدانه و جز آخر آن ملانين است که از بيوسنتز
تيروزين مشتق شده است0 مقادير ناچيزي هم عناصر
مختلف وجود دارد0پروتئين کراتين مهمترين ماده
سازنده و تشکيل دهنده مو مي باشد که حکم استخوان
بندي آنرا دارد و از لحاظ بيوشيميايي از تجمع 18
نوع اسيد آمينه تشکيل شده است0
پيگمنتها و رنگ مو :
پيگمنتها همانطور که ذکر شد حدود 35 سال عمر دارند
و به طور کلي به 2 دسته تقسيم ميگردند :
1-
فئو ملانين
2-
يوملانين
فئوملانين پيگمنت مربوط به موهاي روشن و خرمائي (
بلوند) است و ماده اصلي در رنگهاي خرمائي و بلوند
مي باشد0
يوملانين مربوط به موهاي تيره مي باشد و ماده اصلي
در موهاي سياه و قهوه اي است0
پس از اتمام عمر پيگمنتها رنگدانه ها از بين رفته
و شروع به سفيد شدن ميشود0
عوامل موثر در رنگ مو عبارتند از :
1-
عوامل ارثي
2-
تغييرات آب و هوا
3-
تغذيه : اگر تغذيه نامناسب باشد رنگ مو به طرف
قرمز شدن کشانده مي شود0
4-
عوامل هورموني : باعث تيره شدن رنگ مو مي گردد0
5-
مسائل نژادي
شايع ترين رنگ موي سر سياه و کمترين رنگ خرمائي مي
باشد0 بيشترين تنوع در رنگ مو در نژاد قفقازي است
0
چرخه رشد مو عبارت است از :
آناژن : مرحله رشدمو تا به حداکثر طول خود برسد
85% موهاي سر در آناژن قرار دارند که سه سال طول
مي کشد اين زمان در ابرو يک ماه تا دو ماه مي
باشد0
کاتاژن : مرحله شروع تغييرات در پياز مو است و 1%
موها در مرحله کاتاژن هستند که در واقع مرحله
استراحت مو مي باشد0
تلوژن : مرحله ريزش مو که حدود 15% موها در اين
مرحله قرار دارند و بيشترين ريزش مو در مرحله
تلوژن مي باشد0
انواع موي سر عبارتند از:
1.
موهاي معمولي:
بهترين نوع مو هستند كه براق و درخشنده هستند و
حالت مات و كدر ندارند. در لمس حالت نرم و انعطاف
پذيري دارند. داراي كمي چربي هستند نه به حدي كه
آنها را آلوده كند. روي مو شوره و در پوست سر
قرمزي و خارش وجود ندارد. هنگام برس زدن در هم گير
نمي كنند و حالت وز پيدا نمي كنند و به آساني شانه
مي شوند.
2.
موهاي چرب:
براق به نظر مي
رسند البته اگر مدتي بگذرد رسوبات چربي روي آن جمع
مي شود و حالت مات و كدر پيدا مي كنند. موها خوب
شانه نمي شوند و پس از برس زدن روي آنها شوره هاي
چربي ديده مي شود. خارش سر وجود دارد، موها آغشته
به چربي هستند و به صورت دسته دسته روي هم مي
خوابند.
علت ايجاد موي چرب:
انسان
داراي غدد چربي است كه در اغلب سطوح بدن وجود
دارد. تعداد و فعاليت اين غدد در سر ،صورت ، پشت و
سينه بيشتر است. فعاليت اين غدد تحت نفوذ عوامل
هورموني است كه در دوران پس از بلوغ به علت افزايش
سطح خوني هورمون هاي جنسي فعاليت آنها افزايش مي
يابد و به همين دليل چرب شدن پوست نيز پس از دوران
بلوغ مشاهده مي شود.
3.
موهاي خشك:
مات و بدون درخشندگي هستند، در لمس حالت زبر و غير
قابل انعطاف دارند، هنگام برس زدن خوب حالت نمي
گيرند و به صورت وز در مي آيند. در صورت بلند بودن
موها در هم گير مي كنند و براحتي نمي توان آنها را
برس زد و در نتيجه فشار ناشي از برس يا شانه باعث
شكسته شدن آنها يا موخوره مي شود.
علت ايجاد موي خشك:
مهمترين علت دستكاري زياد موها مي باشد كه باعث
آسيب قسمت سطحي مو مي شود. اين حالت در افرادي كه
پوست سرشان خشك است و چربي كافي جهت نرم كردن موها
ندارند زودتر ديده مي شود، زيرا موها نيز نظير
پوست احتياج به تركيبات نرم كننده دارند و عدم
وجود آن باعث ايجاد الكتريسيته ساكن در موها مي
شود و موها در هم گير مي كنند و علاوه بر حالت
نگرفتن خوب شانه نمي شوند و فشار برس آنها را مي
شكند.
مسائل و مشکلات مو ( نارسائي هاي مو ) :
شوره سر
شوره سر با علائم مشخصي و با پوسته پوسته شدن مخاط
سر تظاهر مي كند. اين عارضه بيشتر در ايام نوجواني
گريبانگير افراد مي گردد و علت آن در ماتيت سبوره
اي است و اين زماني است كه موها چرب و به خاطر
تجمع چربي ،كف سر قرمز و خارش دار شده و شوره
ايجاد مي گردد. گاهي پوست سر پوسته پوسته و به پشت
گوش هم مي رسد. شوره ايجاد شده فلس مانند است و
باعث ايجاد خارش هم مي گردد. براي درمان شوره سر
از شامپوهاي مخصوص در زمان هاي مشخص بايد استفاده
كرد.
موخوره
سلولهاي کوتيکول سطح مو يک ساختار روي هم خوابيده
مثل آجر سقف را دارند که همگي آنها از پروتئينهاي
مرده تشکيل شده اند که اگر کوتيکول در اثر عوامل
خارجي از قبيل مواد شيميايي که براي زيباسازي به
کار مي رود آسيب ببيند دو شاخه مي شود که اصطلاحا"
موخوره گويند0
موخوره عارضه شايعي در نزد بانواني كه موهاي بلند
دارند مي باشد. موخوره يعني دو يا چند شاخه شدن
انتهاي موها كه در واقع نوعي شكستگي ساقه مو است
كه در اثر تنش هاي حرارتي و مكانيكي اعمال شده بر
مو، ايجاد مي گردد. علل مهم موخوره برس و يا شانه
كشيدن شديد مو، پوش دادن موها، براشينگ موها و غيره
مي باشد. تنها راه علاج موخوره كوتاه كردن بخش
پاييني موهاست.
|
